Έρευνα: Πόσο κοστίζει μια πτυχιακή

Το πρωινό της 29ης Ιανουαρίου 2026, ο Σπύρος Παπαδόπουλος ξύπνησε αγχωμένος. Η προθεσμία για την παράδοση μιας εργασίας εξαμήνου που είχε αναλάβει πλησίαζε, και ο νεαρός φοιτητής Φιλολογίας δεν είχε κάνει το παραμικρό.

Μπήκε στο Facebook, σκρόλαρε για λίγη ώρα στα βίντεο, όπου συνομήλικοί του υπόσχονταν πως του είχαν την λύση, και επέλεξε μια από τις πλατφόρμες που πρότειναν.

Στα σχετικά πεδία, εισήγαγε τον τίτλο της εργασίας του: Ανάλυση του βιβλίου Η Δίκη του Φραντς Κάφκα σε σχέση με τη σημερινή εποχή. Την έκταση: 4.000 λέξεις. Και την προθεσμία: Τέλη Φεβρουαρίου.

Έκλεισε τον υπολογιστή. Από κει και πέρα, όλα έγιναν μόνα τους. Η πρώτη προσφορά ήρθε λίγα μόνο λεπτά αργότερα.

Μέσα στις επόμενες μέρες, έλαβε συνολικά 32 προσφορές, από εκπονητές που υπόσχονταν πως θα μπορούσαν να κάνουν την εργασία του για εκείνον. Η φθηνότερη ήταν στα 40 ευρώ. Η ακριβότερη στα 300 ευρώ.

Πτυχιακές και διπλωματικές στην Ελλάδα

Υπάρχει μόνο ένα ζήτημα: ο Σπύρος Παπαδόπουλος δεν υπάρχει. 

Δηλαδή, οκέι, φαντάζομαι πως στην Ελλάδα σήμερα θα υπάρχουν αρκετοί Σπύροι Παπαδόπουλοι. Εννοώ, όμως, πως έφτιαξα το συγκεκριμένο email στο πλαίσιο μιας έρευνας που έτρεξα τα τελευταία δύο χρόνια, η οποία εξετάζει τη βιομηχανία φοιτητικών εργασιών στην Ελλάδα.

Στο πλαίσιο της έρευνας, εντόπισα περισσότερες από 25 ιστοσελίδες που προωθούν τις υπηρεσίες τους κυρίως μέσω Facebook, Instagram, και Tik Tok, ενημερώνοντας πως αναλαμβάνουν φοιτητικές εργασίες επ’ αμοιβή.

Κάποιες παρουσιάζονται ως «γραφεία». Άλλες ως «φροντιστήρια», καθώς ενίοτε παρέχουν και ορισμένα μαθήματα. Ελάχιστες έχουν στοιχεία επικοινωνίας όπως μια διεύθυνση ή ένα σταθερό τηλέφωνο. Και καμία δεν ενημερώνει σε ποιον ανήκει η επιχείρηση.

Οι πιο προσεκτικές αναφέρονται σε «υποστήριξη εργασιών».

Αλλά όταν υπάρξει επικοινωνία, το κάνουν σαφές: την εργασία θα αναλάβουν εκείνοι, μέσω κάποιου writer (έτσι ονομάζουν τους εκπονητές), με τον οποίο εκείνοι συνεργάζονται.

Θα παραδώσουν την εργασία την ημέρα που θα πεις, και θα γίνει όπως εσύ έχεις ζητήσει. Ας δούμε κάποια παραδείγματα.

Η Izipen

Το «γραφείο», από το οποίο ο Σπύρος Παπαδόπουλος ζήτησε προσφορά για την εργασία για τη Δίκη του Κάφκα, είναι το Izipen. Στην πλατφόρμα της Izipen δημιουργούν προφίλ τόσο οι φοιτητές που ενδιαφέρονται να αναθέσουν εργασίες, όσο και οι εκπονητές που τις αναλαμβάνουν.

Τα προφίλ των εκπονητών έχουν βαθμολογία (με μάξιμουμ τα 5 αστεράκια) με βάση άλλες εργασίες που έχουν αναλάβει. Από τους 32 εκπονητές που έκαναν πρόταση για την εργασία, η συντριπτική πλειοψηφία είχε ψεύτικες φωτογραφίες.

Μεταξύ αυτών, εμφανίζονταν εκπονητές που αναφερόταν πως είχαν αναλάβει, μέσα από την πλατφόρμα, ακόμη και 710 εργασίες.

Η Izipen είναι από τα «γραφεία» ή «φροντιστήρια» που επενδύουν περισσότερο στην παρουσία τους στα social media, επιστρατεύοντας memes όπως το ακόλουθο.

Αντίστοιχα, όταν μπαίνεις στην ιστοσελίδα τους, σε καλούν να διαλέξεις «τον δικό σου writer για την εκπόνηση των φοιτητικών εργασιών σου», και ενημερώνουν πως με «3 izi βήματα» μπορείς να βρεις «τον δικό σου επαγγελματία για την εκπόνηση των εργασιών σου στη μεγαλύτερη πλατφόρμα με writers στην Ελλάδα για έξι συνεχόμενα έτη!».

Η Unibuddies

Την ίδια εργασία ανέβασα στην Unibuddies.gr. Κι εδώ, η ίδια εικόνα με τις περισσότερες ιστοσελίδες του κλάδου: στοκ φωτογραφίες χαρούμενων πελατών και υποσχέσεις για ποιότητα.

Η Unibuddies παρουσιάζει και τις θετικές κριτικές Google Reviews ευχαριστημένων πελατών, αλλά φροντίζει να ισορροπεί ως προς το πώς παρουσιάζει τις υπηρεσίες της: αλλού αναφέρεται πως η Unibuddies.gr υλοποιεί την εργασία, αλλού πως προσφέρει στήριξη.

Το σύστημα εδώ δουλεύει διαφορετικά: ο πελάτης δεν επιλέγει τον εκπονητή. Αφού συμπλήρωσα τα σχετικά πεδία, την προσφορά μου έκανε το ίδιο το «γραφείο». Ζήτησαν 60 ευρώ και με ρώτησαν αν έχω το βιβλίο του Κάφκα ώστε να το μοιραστώ μαζί τους.

Το ενδιαφέρον είναι πως το μήνυμά τους, όπως μπορείτε να δείτε, έχει λάθη. Κάτι που προξενεί απορία: εάν ένα αυτόματο απαντητικό μήνυμα έχει λάθη, πόσο καλά μπορεί να πάει η ανάθεση ολόκληρης εργασίας;

«Η ανάθεση της εργασίας σε εξειδικευμένο συνεργάτη μόλις ολοκληρώθηκε η πληρωμή μέσω τραπέζης και επιβεβαιώθηκε από το λογιστήριο. Μετά την επιβεβαίωση, η εργασία σας που ξεκίνησε άμεσα από συνεργάτη με εμπειρία σε περισσότερα από 800 έργα την τελευταία 7ετία. Θα χρησιμοποιήσετε τη βιβλιογραφία της τελευταίας δεκαετίας ενώ μπορείτε να ορίσετε ενδιάμεσες παραδόσεις με τον εκπονητή. Καθ’ όλη τη διάρκεια της συγγραφής θα παρέχονται διορθώσεις σύμφωνα με το feedback του καθηγητή σας, καθώς και για 45 ημέρες μετά την τελική παράδοση».

Μια άλλη εργασία εξαμήνου, για την οποία ζήτησα από την Unibuddies προσφορά, αφορούσε: «Βιοπολιτική και εξουσία στον Michel Foucault: Η διαχείριση της ζωής στη νεωτερικότητα».

Με προθεσμία περίπου ενός μήνα, και έκταση 5.000 λέξεων, η προσφορά τους ήταν στα 80 ευρώ.

  «Γραφεία» εναντίον ΑΙ

Τα «γραφεία» δεν προσφέρουν μόνο εργασίες εξαμήνου ούτε μόνο εργασίες κοινωνικών επιστημών. Επίσης, τα «γραφεία» προειδοποιούν κατά της χρήσης Τεχνητής Νοημοσύνης, που αποτελεί και τον κύριο ανταγωνιστή στις υπηρεσίες τους.

Συχνά έχουν βίντεο, ή σχετικά σημεία στην ιστοσελίδα τους, όπου αναφέρουν κάτι του τύπου: Μην κάνετε τις εργασίες σας με ΑΙ, θα σας καταλάβουν! Ελάτε σε εμάς που ξέρουμε πώς γίνεται!

Με τη βοήθεια του ΑΙ, πάντως, και συγκεκριμένα του Gemini της Google, που μου πρότεινε τίτλους εργασιών για διάφορα τμήμα του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, έλαβα προσφορές και για πτυχιακές και διπλωματικές εργασίες.

Η μια εξ αυτών ήταν πτυχιακή. Το θέμα της: Μελέτη της ποιότητας του εσωτερικού αέρα σε σχολικά κτίρια και προτάσεις μηχανικού αερισμού. Μπήκα σε μια άλλη πλατφόρμα, την Masterpen (έχετε προσέξει πως τα ονόματα μοιάζουν; Π.χ. Masterpen, Izipen, InstaPen).

Η Masterpen

Από την προσφορά της Masterpen είναι επίσης σαφές ότι την εργασία αναλαμβάνουν εκείνοι, παραδίδοντας μάλιστα στον πελάτη τμηματικά μέρη της εργασίας, ώστε να παρακολουθεί την πρόοδό της.

Σύμφωνα με τους ίδιους, μπορείς να επιλέξεις εάν θες να κάνει την εργασία σου ένας Top PhD Writer (δηλαδή κάτοχος διδακτορικού) ή απλώς Master Writer (κάτοχος μεταπτυχιακού). Το εάν λένε αλήθεια, βέβαια, επαφίεται στους ίδιους.

Εντύπωση προξενεί ο αριθμός των έργων που υποστηρίζουν πως έχουν κάνει οι συνεργάτες τους: είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να έχει υλοποιήσει 1.300 εργασίες;

Για μια άλλη εργασία, του τμήματος Μηχανολόγων/Πολιτικών Μηχανικών, στον τομέα της Υδραυλικής, με τίτλο Διαχείριση υδάτινων πόρων σε νησιωτικές περιοχές με χρήση τεχνικών αφαλάτωσης και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, πρόσφεραν τρεις επιλογές:

1. Προσφορά Top Ph.D. Writer: 1200 ευρώ / Αριθμός εκπονηθέντων έργων στο πλαίσιο της συνεργασίας μας: 1300 / Ακαδημαϊκό επίπεδο: Διδακτορικό 
2. Προσφορά 1ου Master Writer: 1000 ευρώ / Αριθμός εκπονηθέντων έργων στο πλαίσιο της συνεργασίας μας: 680 / Ακαδημαϊκό επίπεδο: Μεταπτυχιακό 
3. Προσφορά 2ου Master Writer: 900 ευρώ / Αριθμός εκπονηθέντων έργων στο πλαίσιο της συνεργασίας μας: 350 / Ακαδημαϊκό επίπεδο: Μεταπτυχιακό

Διαφημίσεις και «εγγυήσεις»

Κάποιος που έχει φτάσει ως εδώ, θα αναρωτηθεί: ωραία, και γιατί μας ενδιαφέρουν όλα αυτά; Τι είναι το σημερινό newsletter, διαφήμιση των διαφορετικών «γραφείων»;

Το ενδιαφέρον εκκινεί από την διαπίστωση πως ένας ολόκληρος επιχειρηματικός κλάδος, με υπηρεσίες καταφανώς παράνομες, όχι απλώς αναπτύσσεται αλλά και προωθείται δημόσια.

Σκεφτείτε το: Πόσο ασφαλείς πρέπει να αισθάνονται οι άνθρωποι πίσω από τα «γραφεία» που αναλαμβάνουν πτυχιακές επ' αμοιβή, ώστε:

• να διαφημίζουν ανοιχτά τις υπηρεσίες τους και το πόσες εργασίες έχουν υλοποιήσει,
• να φτιάχνουν διαφημιστικά βίντεο,
• και να αξιοποιούν προωθητικές ενέργειες τύπου Black Friday, καλοκαιρινές ή χριστουγεννιάτικες εκπτώσεις;

Όταν έκανα εργασίες για άλλους

Μεταξύ 2013-2014, όταν σπούδαζα στο Πάντειο Πανεπιστήμιο, βρέθηκα για λιγάκι κι εγώ στη θέση του εκπονητή.

Τυχαία. Αδυνατούσα να βρω εισόδημα της προκοπής, οι μόνες διαθέσιμες θέσεις ήταν σε τηλεφωνικά κέντρα και απλήρωτες πρακτικές.

Έτσι, ήρθα σε επαφή με ένα προφίλ στο Facebook με όνομα Πτυχιακές Εργασίες και ξεκίνησα να δουλεύω μαζί τους. Με πρόσθεσαν σε μια λίστα, όπου σχεδόν καθημερινά έστελναν ένα email με τις διάφορες εργασίες που είχαν ως ανάθεση.

Τον πρώτο καιρό, ανέφεραν το ποσό που δινόταν ως αμοιβή για τον εκπονητή. Σύντομα, ζητούσαν πλέον από τους ενδιαφερόμενους να πουν εκείνοι την αμοιβή που θέλουν, κι επέλεγαν με μόνο κριτήριο τη χαμηλότερη τιμή.

Οι αμοιβές ήταν εξευτελιστικές: ας πούμε 30 ευρώ για μια εργασία 30 σελίδων. Έδιναν 70 ευρώ για μια πτυχιακή στα Ναυτιλιακά.

Ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον, όμως, παρουσιάζει το ότι έως και σήμερα δεν έχω ιδέα για ποιον δούλευα. Και δεν εννοώ για ποιον φοιτητή έκανα την εργασία, καθώς πράγματι, οι μεσάζοντες φρόντιζαν να μην υπάρχει επαφή μεταξύ πελάτη και εκπονητή.

Δεν έχω την παραμικρή ιδέα ποιοι ήταν εκείνοι που μου έδιναν τις εργασίες. Η επικοινωνία ήταν ενίοτε τηλεφωνικά, αλλά συνήθως μέσω email, με ανθρώπους που συστήνονταν ως Γιώργος ή Τίνα, κι έγραφαν από διευθύνσεις όπως foititikesergasies15@gmail.com ή ergasies13@gmail.com.

Συχνά έγραφαν με Greeklish, σχεδόν πάντα έκαναν ορθογραφικά λάθη. Ήταν εμφανές ότι οι ίδιοι δεν είχαν κάποια ιδιαίτερη ακαδημαϊκή κατάρτιση, είχαν απλώς διαγνώσει εγκαίρως μια προσοδοφόρα αγορά.

Τους λίγους μήνες που συνεργάστηκα μαζί τους, έκανα κάθε είδους εργασία: από εφαρμογή επιχειρηματικών μοντέλων μέχρι πολιτική φιλοσοφία. Ένας Θεός ξέρει εάν οι φοιτητές πέρασαν το μάθημα.

Αργότερα, έτυχε και ήρθα σε επαφή με φοιτητές που είχαν πληρώσει οι ίδιοι για τις εργασίες τους. Συνειδητοποίησα ότι οι αμοιβές που λαμβάναμε, ως εκπονητές, δεν ξεπερνούσαν το 30% των χρημάτων που πλήρωναν οι φοιτητές.

Απαξίωση όσων όντως προσπαθούν

Στα χρόνια που πέρασαν, ο κλάδος εξελίχθηκε, λειτουργεί πλέον με πιο «επαγγελματικούς» όρους.

Τότε ψάρευαν πελάτες μέσω Facebook, γράφοντας στις φοιτητικές σελίδες. Τώρα έχουν προωθητικά κουλ βίντεο, προσφέρουν εναλλακτικούς τρόπους πληρωμής και έλεγχο λογοκλοπής — ακόμα και εγγύηση επιστροφής χρημάτων.

Τα «γραφεία» έχουν στήσει πλατφόρμες από τις οποίες μπορείς να παραγγείλεις μια εργασία άμεσα, από την άνεση του υπολογιστή σου, ακριβώς όπως θα έπαιρνες πίτσες για την παρέα.

Η κύρια υπόσχεσή τους, τότε και τώρα, παραμένει κοινή: πως θα τηρηθεί η ανωνυμία σου. Πως δεν θα μάθει κανείς ότι αγόρασες μια εργασία, μια πτυχιακή, ένα πτυχίο.

Εκείνο που επίσης δεν αλλάζει, όμως, είναι όσα συνεπάγεται η ίδια η ύπαρξη της βιομηχανίας φοιτητικών εργασιών: την απόλυτη απαξίωση του κόπου όσων βασίζονται στις δυνάμεις τους, την υπογράμμιση της αίσθησης ότι όλα αγοράζονται.

Ταυτόχρονα, υπάρχει μια ταξική διάσταση, που δεν θα πρέπει να παραβλέψουμε:

Ποια φοιτήτρια έχει τη δυνατότητα να πληρώσει 1.800 ευρώ για μια πτυχιακή; Ποιος φοιτητής έχει την άνεση να αναθέσει δύο-τρεις εργασίες εξαμήνου του, για να «μην έχει σκοτούρες», όπως τα προωθητικά βίντεο τον καλούν;